کارگاه مرمت

کارگاه حفاظت و مرمت مرکز دائرة المعارف انسان شناسی از بدو تاسیس موزه با نظر و تاکید آقای دکتر محفوظی که مصمم به بکارگیری همه امکانات برای جلوگیری از پیشرفت فرایند های رو به گسترش فرسودگی و پوسیدگی برای نگهداری بهینه آثار قدیمی و نسخ خطی، بنا گردید.

بخش اعظم این موزه، متشکل از میراث مکتوب و نسخ خطی در قالب اسناد، کتب تاریخی، علمی و مذهبی بوده که این آثار جز سرمایه های کشورند و اگر فراتر بنگریم متعلق به تمامی اهل اندیشه است. اگرچه امر بازسازی آثار و نسخ خطی سابقه طولانی دارد اما مفهوم علمی و امروزی آن، فقط به معنی درکنار هم قراردادن تکه های جدا شده و یا تخریب شده آثار نیست، بلکه بررسی همه جانبه اثر و ساختار شناسی اجزا برای احیا و نگهداری بهینه می باشد.

مجموعه حفاظتی و مرمتی موزه انسان شناسی با بیش از دو دهه فعالیت بر روی نسخ خطی و آثار فرهنگی، هنری توانسته است، جایگاه ممتازی از حیث حفاظت، مرمت و نگهداری در سطح جامعه حفاظت و مرمت بین المللی پیدا نماید.

وجود آثار مکتوب که بالغ بر هفتاد هزار اثر می باشد و در معرض آسیب پذیری شدید در برابر عوامل محیطی( اعم از فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی قرار دارند مارا بر آن داشت تا حفاظت و مرمت آثار مکتوب را در اولویت امور خود قرار دهیم.

دستیابی به چنین امر مهمی بدون تجهیزات کارگاهی و بدون شناخت مبانی علمی و آخرین متد های مرمتی مورد قبول جامعه بین المللی حفاظت و مرمت میسر نمی باشد.

چنانچه در بسیاری از موزه های دیگر، گاها مشاهده شده است، به علت عدم شناخت کافی در مراحل گوناگون، مانند نحوه نگهداری آثار در مخازن، جابجایی و حمل و نحوه صحیحی نمایش آنها، مراحل ضد عفونی در روش های درمان و مرمت و استحکام بخشی، آثار نفیس بسیاری در معرض تخریب و نابودی قرار داشته اند.

لذا این موزه، با توجه ویژه دکتر محمد صادق محفوظی به کارگاه حفاظت و مرمت، توانسته همواره خود را به تجهیزات آزمایشگاهی و روش های حفاظتی و مرمتی روز مجهز نماید. به همین منظور اتخاذ و تدوین روش های علمی ایمن و مناسب در کلیه مراحل حفاظت و مرمت از بدو تاسیس در دستور کار قرار گرفته است.

• خط مشی اساسی این کارگاه:
  • پاکسازی و زدودن عوامل مخرب
  • برگشت پذیری روش های مرمتی
  • استحکام بخشی
  • بازسازی آثار قدیمی و نسخ خطی با مواد شیمیایی مناسب


• تدوین و اجرای دستور العمل های حفاظت و نگهداری:
  • ایجاد شرایط مناسب برای آثار
  • کنترل رطوبت و دما
  • کنترل عوامل بیولوژیکی
  • کنترل پیدایش اسیدیته و درمان در آثار


• طرح ها و فعالیت های کارگاه مرمت موزه انسان شناسی که در دست اجرا می باشد:
  • طرح تهیه شناسنامه کارشناسی و مرمتی با اولویت بندی برای تمام آثار
  • آسیب شناسی آثار مکتوب و خطی
  • فن شناسی
  • اجرای پژوهش های علمی بنیادین
  • اجرای مرمت های اضطراری
  • اجرای دستور العمل های مناسب انبار کردن


• فعالیت های انجام شده:
  • مرمت بیش از 2000 اثر مکتوب همراه با تهیه شناسنامه آثار
  • مرمت 300 قطعه از آثار سفالی و سرامیک دوره اسلامی
  • مرمت 150اثر از نقاشان بزرگ دوره صفویه، قاجاریه و معاصر
  • مرمت بیش از 6000 جلد کتاب
  • مرمت حدود 2000قطعه خط
  • مرمت بیش از700 اثرنقاشی از نقاشان بزرگ دوره صفویه و قاجار و معاصر
  • مرمت حدود 140 قطعه سفال و سرامیک
  • مرمت بیش از 400 اثر لاکی از قبیل قلمدان ها و...

که بازسازی این آثار توسط شخصیت های هنری واساتید مرمت به انجام رسیده است که از جمله آنها میتوان آقایان : سید حسین نجمومی ، محمد نصیر عتیقی ، علی شکاری ،علی ذوالقدر ،گوهری ، هنرکار ، حجت کشفی ، رضا بیدآبادی ، اشتری ، سلیمی مقدم ، حسین درخشان....و خانمها : فرشچیان ، هوشیار، ضیایی و...را نام برد.

خدمات موزه