درباره ما
موسسه پژوهشی ابن سیناموسسه پژوهشی ابن سینا از همان آغاز تاسیس خود (در سالهای پایانی دهه ی 1360 ) با تجلیل از نام والای فیلسوف بزرگ اعصار ، (ابوعلی سینا )، کوشید تا روزگاری که سودجویی و منفعت طلبی ، سکه رایج عصر شده است ، فعالیت خود را بر مدار تعظیم الهی و تکریم از عالمان و اندیشمندان و شاخه های گوناگون دانش قرار دهد.
ساختمان موسسه پژوهشی ابن سینا (بجز مدت کوتاهی که در بلوار کشاورز قرار داشت )بیش از یک دهه در شهرک قدس (خیابان ایران زمین ) واقع بود.در طی این مدت ، موسسه پژوهشی ابن سینا توانست با استمداد از حسن توفیق الهی ، خدمات بسیاری به فرهنگ و دانش تمدن اسلامی –ایرانی ارائه کند .
انتشار بیش از هفتصد عنوان کتاب و مقاله های پژوهشی در رشته های مختلف علوم انسانی و نیز مباحث تکنولوژیک ، گوشه ای از فعالیتهای موسسه پژوهشی ابن سینا بوده است . این موسسه همچنین با ارتباط با مراکز علمی جهان - نظیر یونسکو ، دانشگاه آکسفورد ، دانشگاه نیویورک ، دانشگاه مسکو و مراکز اسلامی هامبورگ و ...- و نیز با راه اندازی پایگاه اینترنتی از اواخر دهه هفتاد تاکنون توانسته است نقش موثر در تعامل و تبادل فرهنگی با مراکز علمی معاصر بر عهده گیرد.
دایرة المعارف انسان شناسی
خوشبختانه در دههی نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران ، تدوین انواع دایرة المعارف ها در رشته های گوناگون سیری صعودی یافت و در زمینه های مختلف علوم انسانی و حتی علوم تجربی ، فرهنگ نامهها و دایرة المعارف های ارزشمندی چه به زبان فارسی و چه به زبان های دیگر پدید آمد.
فکر تدوین دایرة المعارف انسان شناسی مبسوطی که به موضوع "انسان" و شناخت اطوار وجودی او در نشئات مختلف عینی و ذهنی بپردازد، اساسا از سالهای بسیار دوری اندیشه ی موسسان مرکز را به خود مشغول داشته بود.
اما ثمرات عملی این طرح ، در سالهای آغازین دهه ی 1370 به بار نشست و "طرح جامع تدوین دایرة المعارف انسان شناسی " مجال ظهور یافت .این طرح ، پس از انتشار ، به نهادهای علمی – فرهنگی متعددی در سراسر جهان ارسال شد و با استقبال خیره کننده ای در محافل گوناگون مواجه گشت . از آن میان تصویب طرح مذکور (در زمره ی طرحهای نظارت شده ) از سوی نهادهای ریاست جهموری ،وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین سازمان علمی فرهنگی آموزشی ملل متحد (یونسکو) مثال زدنی است .
مرکز دایرة المعارف انسان شناسی از همان ابتدا با دو دیدگاه ( به هم آمیخته ) پیش بینی شده بود : هم در محدوده ی دانش تخصصی انسان شناسی و هم فارغ از این ساحت ، اما همچنان با موضوع و هدف "انسان" ، فعالیت خود را در خدمت رسانی به فرهنگ ادامه داده است.
رشته هایی از معارف بشری که به پژوهش ژرف و بازکاوی " انسان" پرداخته اند بی شمارند به جز شاخه های مجزای انسان شناسی که در بین علوم انسانی ، جایگاهی والا و تاریخی طولانی تر دارند ، بیش و کم همه ی رشته های علوم انسانی بر مدار شناخت انسان ، کاوش در کردار و پندار او بنا شده است.
روانشناسی ، جامعه شناسی،حقوق،اقتصاد و حتی فلسفه ، عرفان و دین پژوهشی جملگی خیال بازشناسی انسان را در سر می پرورانند.
از این رو مرکز دایرةالمعارف انسان شناسی ، هم مقالات و کتابهایی با صبغهی آنتروپولوژیک (به معنای دقیق کلمه ) را به زیور طبع آراسته و هم با مقالاتی با دیدگاههای فقهی ،حقوقی ،فلسفی ،عرفانی ،روانشناختی و اقتصادی این گستردگی در تعریف عملیاتی رفته رفته تدوین کنندگان طرح اولیه را بسیار طولانی تر از زمان پیش بینی شده به تهیه ی مقدمات تدوین دایرة المعارف وا داشت و سالهای بسیاری را مصروف خود ساخت.
سرانجام در سالهای پایانی دهه ی 1370 فعالیت زیرمجموعه های در دایرةالمعارف تمرکز یافت و " مرکز دایرةالمعارف انسان شناسی " جهت هماهنگی و یکسویه کردن امور علمی – اجرایی به ریاست دکتر صادق محفوظی تاسیس شد .
هسته ی اولیه گروه های مطالعاتی حتی پیش از سازمان دهی مرکز دایرةالمعارف انسان شناسی در بطن موسسه پژوهشی ابن سینا وجود داشت.
پژوهشگران و نویسندگان پراکنده ای که در شاخه های مختلف علوم انسانی ، دست در کار تدوین مقالات علمی بودند بعد تر تحت نظارت مسئولان علمی دایرةالمعارف گروههای منسجمی را تشکیل دادند که با اضافه شدن محققان دیگر در قالب گروههای مطالعاتی جدید به تهیه و نگارش مدخل های دایرةالمعارف پرداختند .
موزه نسخ خطی و آثار فرهنگی دکتر صادق محفوظی
از سالهای بسیار دور علا قه های فردی مدیریت مرکز ( دکتر صادق محفوظی ) به جمع آوری و تحقیق در نسخه های خطی ، مجموعه ی شخصی بسیار نفیسی شد که رفته رفته به یکی از موزه های گرانسنگ و منحصر به فرد در خاورمیانه بدل شد.
با اینکه جملگی این آثار خطی نفیس و ارزشمند با زحمات بسیار و هزینه های شخصی مدیریت مرکز ( و همچنین والد ماجدشان ) در طی سالها فراهم شده بود اما در چند مخزن مجزا و دور از هم نگهداری میشد که نظم بایستهی نداشت.
از سوی دیگر بیم آن می رفت که مهمترین هدف و انگیزه ی خرید و حفظ این آثار گرانقدر ، یعنی در دسترس و معرض نمایش گذاشتن آنها برای استفاده ی پژوهشگران و جامعه ی فرهنگی کشور با این پراکندگی آثار برآورد نشود و محققان دانشور ، از وجود این آثار منحصر به فرد بی خبر بمانند .
مجموع این عوامل و نگرش هنری و فرهنگی دکتر صادق محفوظی و اندیشه تحقیق در ذات و درون شیوه های فکری و گرایش های ذوقی پیشینیان موجب شد بخشی از طبقات ساختمان مرکز دایرة المعارف در قالب موزه و نمایشگاه های دائمی آثار خطی فرهنگی و هنری در معرض دید عموم و علاقمندان اختصاص و بخش نسخه های مذکور را در یک مکان مناسب جای دهد .